บริบาลคืออะไร? บทบาทและการดูแลผู้สูงอายุของอาชีพนี้
เข้าใจคำว่า “บริบาล” อาชีพที่เชี่ยวชาญในการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วย
ในยุคที่สังคมไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว คำว่า “บริบาล” จึงเริ่มปรากฏให้เราได้ยินบ่อยขึ้น ทั้งในข่าวสาร โพสต์รับสมัครงาน หรือบริการดูแลผู้สูงอายุ แต่หลายคนอาจยังไม่เข้าใจแน่ชัดว่าคำนี้หมายถึงอะไร รวมถึงยังไม่รู้ว่านักบริบาลมีหน้าที่แตกต่างจากพยาบาลอย่างไร
หัวข้อที่น่าสนใจ
1. บริบาลคืออะไร ทำไมจึงสำคัญในยุคที่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น?
2. นักบริบาลคือใคร และมีหน้าที่อะไรบ้าง?
3. ความแตกต่างระหว่างนักบริบาลกับพยาบาล
4. ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุธนพัชร์เนอร์สซิ่งโฮม สุทธิสาร ที่ยึดมั่นในมาตรฐานบริบาลและบริการ
บริบาลคืออะไร ทำไมจึงสำคัญในยุคที่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น?
คำว่า “บริบาล” หมายถึง การให้การดูแลเอาใจใส่ในด้านสุขภาพกาย สุขภาพใจ และความเป็นอยู่ของผู้อื่นอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้ที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้เต็มที่ คำนี้อาจฟังดูใหม่ในชีวิตประจำวันของคนทั่วไป แต่ในแวดวงสาธารณสุขและการดูแลระยะยาว (Long-term care) มีการนิยามถึงผู้บริบาลได้ว่าเป็น “ผู้ดูแลในเชิงชีวิตประจำวัน” เช่น- ช่วยอาบน้ำ แต่งตัว ป้อนอาหาร
- ดูแลสุขอนามัยของร่างกาย
- สังเกตอาการผิดปกติในเบื้องต้น
- พูดคุย ให้กำลังใจ และสร้างสภาพแวดล้อมที่อบอุ่น
ดังนั้น “บริบาล” คือการดูแลที่มีทั้งมิติของร่างกายและจิตใจ เป็นอาชีพที่ต้องใช้ทั้งทักษะ ความเข้าใจ และความเข้าอกเข้าใจอย่างลึกซึ้ง
นักบริบาลคือใคร และมีหน้าที่อะไรบ้าง?
นักบริบาล คือบุคลากรที่ได้รับการฝึกอบรมเฉพาะทางในการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ อาชีพนี้ถือเป็นหนึ่งในกำลังหลักของระบบการดูแลระยะยาว โดยมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ชีวิตประจำวันอย่างสะดวกสบายและปลอดภัยได้มากขึ้น
หน้าที่หลักของนักบริบาล เช่น
- ดูแลสุขอนามัยและกิจวัตรประจำวัน
- ตรวจวัดสัญญาณชีพเบื้องต้น
- ประสานงานกับพยาบาลและครอบครัว
- ช่วยฟื้นฟูร่างกาย เช่น กายภาพเบื้องต้น
- ให้กำลังใจและเป็นเพื่อนทางใจของผู้สูงอายุ
นักบริบาล คือผู้ที่อยู่ใกล้ผู้ป่วยที่สุด และมักเป็นคนแรกที่รับรู้ถึงความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ที่อาจส่งสัญญาณของภาวะสุขภาพได้ก่อนใคร
ความแตกต่างระหว่างนักบริบาลกับพยาบาล
แม้ว่าอาชีพทั้งสองจะอยู่ในระบบการดูแลผู้สูงอายุ ผู้ป่วย หรือผู้ที่ต้องการการช่วยเหลือ แต่มีจุดที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนทั้งในด้านหน้าที่ ขอบเขตการทำงานและการศึกษา ดังนี้
ขอบเขตหน้าที่
- พยาบาล: เป็นผู้มีใบอนุญาตทางการแพทย์ ซึ่งสามารถให้การดูแลแบบคลินิกได้ เช่น การวินิจฉัยเบื้องต้น, ให้ยา, ฝังเข็ม/ฉีดยา/ให้สารทางหลอดเลือด (ขึ้นอยู่กับระดับพยาบาล)
- นักบริบาล: หน้าที่หลักคือช่วยกิจวัตรประจำวัน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ป้อนอาหาร เดินช่วย เคลื่อนย้าย ดูแลความสะอาด และให้กำลังใจ ไม่ได้มีหน้าที่หลักในการให้การรักษาหรือการดูแลทางแพทย์อย่างพยาบาล
เส้นทางสู่การประกอบอาชีพ
- พยาบาล: ต้องผ่านการเรียนในหลักสูตรพยาบาล เช่น ปริญญาตรีพยาบาล หรือเทียบเท่า และผ่านการสอบอนุญาตประกอบวิชาชีพพยาบาล
- นักบริบาล: ส่วนใหญ่มีการฝึกอบรมเฉพาะด้าน เช่น การช่วยเหลือกิจวัตรประจำวัน ความปลอดภัย และอาจมีใบรับรอง แต่โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องมีใบอนุญาตทางการแพทย์เทียบเท่าพยาบาล
สถานที่ในการปฎิบัติงาน
- พยาบาล: ทำงานได้ในหลายสถานที่ เช่น โรงพยาบาล คลินิก ศูนย์ฟื้นฟู โรงพยาบาลผู้สูงอายุ ฯลฯ มีบทบาททางการแพทย์และคลินิกมากกว่า
- นักบริบาล: มักทำงานในพื้นที่ที่ผู้รับบริการอยู่ เช่น บ้านผู้สูงอายุ บ้านพัก ดูแลที่บ้าน (home care) หรือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ โดยเน้นความใกล้ชิด และช่วยให้ผู้รับบริการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างสะดวก
ความสัมพันธ์และบทบาทในทีมดูแล
แม้จะมีบทบาทแตกต่าง แต่ทั้งสองอาชีพมักเติมเต็มกัน อย่างการที่พยาบาลอาจต้องการนักบริบาลช่วยสังเกตอาการผู้สูงอายุในชีวิตประจำวัน และนักบริบาลอาจรายงานข้อมูลเบื้องต้นให้พยาบาลตรวจสอบต่อ กล่าวได้ว่า การดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยในระยะยาวที่มีหลายมิติทั้งร่างกาย จิตใจ และสภาพแวดล้อม ต้องอาศัยทั้งพยาบาลและนักบริบาล โดยหน้าที่ของแต่ละอาชีพถูกจัดให้เหมาะกับความต้องการของผู้รับบริการ
เหตุผลที่ความแตกต่างมีความสำคัญ
หากเข้าใจความแตกต่างแล้วนั้น จะช่วยให้ครอบครัวสามารถเลือกระดับของการดูแลได้ถูกต้อง เช่น ถ้าผู้ป่วยต้องการการรักษาทางการแพทย์ เช่น เปลี่ยนแผล ฉีดยา หรือเป็นหลังผ่าตัดหนัก อาจจำเป็นต้องมีพยาบาล ในทางกลับกันถ้าต้องการช่วยให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตได้อย่างอิสระมากขึ้น มีคนช่วยพาเดิน อาบน้ำ แต่งตัว หรือพูดคุยให้กำลังใจ นักบริบาลก็เพียงพอ
แม้ทั้งสองอาชีพจะเกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างชัดเจนในด้านหน้าที่และขอบเขตการทำงาน
“พยาบาล” เน้นด้านการรักษา การให้ยา และการประเมินอาการทางการแพทย์ โดยผ่านการศึกษาระดับปริญญา
“นักบริบาล” เน้นด้านการดูแลชีวิตประจำวัน การส่งเสริมสุขภาพจิตใจ และความเป็นอยู่ของผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุในระยะยาว
ทั้งสองอาชีพจึงเติมเต็มกันและเป็นส่วนสำคัญของทีมสาธารณสุขที่ช่วยให้ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุธนพัชร์เนอร์สซิ่งโฮม สุทธิสาร ที่ยึดมั่นในมาตรฐานบริบาลและบริการ
ที่ ธนพัชร์เนอร์สซิ่งโฮม สุทธิสาร เราเชื่อว่าการดูแลที่ดีเริ่มจาก “ความเข้าอกเข้าใจ” ศูนย์ของเรามีทีมบุคลากรบริบาลที่ผ่านการอบรมมาตรฐาน พร้อมผู้ดูแลประจำตลอด 24 ชั่วโมง รวมถึงนักกายภาพบำบัดและทีมวิชาชีพ เราดูแลทั้งผู้สูงอายุทั่วไป ผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยหลังผ่าตัด ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อัลไซเมอร์ พาร์กินสัน มะเร็งระยะสุดท้าย รวมถึงผู้มีภาวะจิตเวช
โดยยึดหลัก 3 มาตรฐานหลักของเรา คือ “คุณภาพชีวิต สุขอนามัย บริบาลและบริการ”
เรามุ่งมั่นให้ “บริบาล” ไม่ใช่แค่หน้าที่ แต่เป็นความรักและความรับผิดชอบที่ส่งต่อถึงทุกชีวิตในความดูแลของเรา
ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายได้ที่ ธนพัชร์เนอร์สซิ่งโฮม สุทธิสาร
โทร 094-965-6996
Line: https://lin.ee/B5PmRsw
Facebook: https://www.facebook.com/tanapatnursinghome/
Instagram: https://www.instagram.com/tanapat.nursinghome
TikTok: https://www.tiktok.com/@tanapatnursinghome
Google Maps: https://maps.app.goo.gl/RDz4QVf6Jfgbu8NM9
